Босануды жүргізу

Босану – физиологаялық құбылыс, бұл кезеңде жатырдан ұрық, бала жолдасы қағанақ суымен бірге босану жоддарынан ығыстырып шығарылады. Босану мерзімінде жүктіліктің 37-42 аптасында, мезгілінен ерте босану жүктіліктің 37 аптасына жетпей; мерзімінен кеш босану жүктіліктің 42 аптасынан жоғары болғанда кездеседі.

Босанудың клиникалық ағымын үш кезеңге бөледі. Бірінші кезең – жатыр мойнының ашылуы. Екінші кезең – ұрықтың босану жолдарынан өтіп, туылуы. Үшінші кезең – плацентаның жатыр қабырғасынан бөлініп бала жолдасының туылуы.

Босануды жүргізу тактикасы

Босанушының жағдайын бастапқы бағалау:

​•​босанушының шағымдарын тыңдау, оның эмоционалдық және психологиялық қажеттіліктерін анықтау, медициналық картасын қарау;

​•​босанушыны физикалық тексеру (дене температурасы, пульс, артериялық қысым, толғақтың ұзақтығы, күші және жиілігі);

​•​жатыр түбінің биіктігін, ұрықтың жатырдағы орналасуын және келу бөлігін анықтау;

​•​қынаптық бөліністердің сипатын анықтау (қанды бөлініс, амниотикалық сұйықтық);

​•​босанушы сезінетін ауырсынуды бағалау, соның ішінде ауырсынуды басу әдістерін қолдану тілегін ескеру.

Босану кезінде ауырсынуды жеңілдетуге көмектесу – медицина қызметкерлерінің негізгі міндеттерінің бірі;

​•​ұрықтың жүрек соғысын тыңдау

(егер ұрық ЖСЖ 110–160 аралығында болса):

​•​I кезеңде әр 30 минут сайын

​•​II кезеңде әр 5 минут сайын

​•​аускультация толғақ кезінде жүргізіледі және кемінде 30 секунд жалғасады

Партограмма жүргізу

​•​Босануды графикалық тіркеу (партограмма)

​•​Бірінші кезеңнің белсенді фазасы басталғанда (жатыр мойны ≥5 см ашылғанда) жүргізіледі

​•​I және II кезеңде қолданылады

Бірінші кезең

Анықтамасы:

Тұрақты толғақ басталғаннан жатыр мойны толық ашылғанға дейінгі уақыт

Фазалары:

​•​Латентті фаза – 5 см дейін

​•​Белсенді фаза – 5 см-ден толық ашылғанға дейін

II кезең – босанудың екінші кезеңі

Жатыр мойны толық ашылғаннан ұрықтың туылуына дейінгі уақыт.

Екінші кезеңнің пассивті фазасы:

​•​Жатыр мойны толық ашылған, бірақ белсенді күшену әлі басталмаған кезең

Екінші кезеңнің активті фазасы:

​•​Күшену басталғаннан ұрықтың толық тууына дейін

Активті фазаның ұзақтығы:

Ұсынылатын уақыт:

​•​Алғаш босанушыларда – 3 сағатқа дейін

​•​Қайта босанушыларда – 2 сағатқа дейін

Екінші кезеңде бақылау (акушерка):

Барлық мәліметтер партограммаға тіркеледі

​•​Әр сағат сайын АҚҚ және пульсті өлшеу

​•​Дене температурасын бақылау

​•​Қынаптық тексеру (активті фазада сағат сайын)

​•​Толғақ жиілігін әр 30 минут сайын тіркеу

​•​Ұрықтың жүрек соғысын әр 5 минут сайын тыңдау

​•​толғақ кезінде тыңдалады

​•​кемінде 30 секунд жалғасады

​•​Егер ұрық брадикардиясы күдік болса → ананың пульсін тексеру

​•​Қуықтың босауын бақылау

​•​Әйелдің эмоционалдық және физиологиялық қажеттіліктерін қамтамасыз ету

​•​Әйелдің қалпын үнемі бақылау

​•​Су ішу қажеттілігі

​•​Ауырсынуды жеңілдету

Екінші кезеңде көмек:

​•​Әйел өзі таңдаған қалыпта босана алады

​•​(арқасымен жату – ұсынылмайды)

III кезең – босанудың үшінші кезеңі

Баланың туылуы мен плацентаның (бала жолдасының) бөлінуі арасындағы уақыт.

Үшінші кезеңді белсенді жүргізу:

​•​Алдыңғы иық туғаннан кейін бұлшықетке 10 Б окситоцин енгізіледі

(немесе көктамыр ішіне 5 Б)

Плацентаны кіндік бауын бақыланатын тарту арқылы шығару:

​•​Баладан кейін кемінде 1 минуттан соң кіндік бауына қысқыш салынады

​•​Бір қолмен қысылған кіндік бауын сәл тартылған күйде ұстау

​•​Екінші қолды шат үстіне қойып, жатырды тұрақтандыру

(жатырдың айналып кетуінің алдын алу үшін)

​•​Жатырдың күшті жиырылуын күту (2–3 минут)

👉 Жатыр тығыздалып, дөңгеленгенде немесе кіндік ұзарғанда:

​•​кіндік бауын төмен қарай ақырын тарту

​•​Плацента бөліну белгілерін күтпей тартуды бастамау

​•​Егер 30–40 секунд ішінде плацента түспесе:

​•​тартуды тоқтату

​•​келесі жиырылуды күту

​•​Қажет болса, қысқышты кіндікке төменірек қайта қою

​•​Келесі жиырылуда қайтадан тарту жүргізіледі

(жатырды қарсы бағытта ұстап тұрумен бірге)

Жатыр жақсы жиырылмай тұрып, кіндік бауын ешқашан тартуға болмайды!

Плацента туған кезде:

​•​Қабықтар жыртылып кетуі мүмкін

​•​Плацентаны екі қолмен ұстап, қабықтарды ақырын бұрау

​•​Плацентаны мұқият тексеру (толық шыққанын анықтау үшін)

Жатырға массаж жасау:

​•​Плацента туғаннан кейін бірден

​•​Құрсақ қабырғасы арқылы жатырды уқалау

​•​Жатыр жиырылғанша жалғастыру

Бала жолдасы туылғаннан кейін босанушыны – босанған әйел дейді.

Ресми дереккөз  Протокол № 177 « Босануды жүргізу»

ШЖҚ< Қалалық перинаталдық орталық>  МКК

Босану бөлімшесінің акушері Әбдіраманова Қарлығаш Маратқызы

В нашем Telegram-канале  много интересного, важные и новые события. Наш Instagram. Подписывайтесь!